Douche-wtw bij een warmtepomp: langer warm water uit dezelfde boiler

Waarom warm tapwater bij een warmtepomp anders werkt

Een cv-ketel verwarmt het water op het moment dat je de kraan opendraait. Zolang er gas is, blijft er warm water komen. Een warmtepomp maakt het warme water vooraf en slaat het op in een boiler, meestal van 150 tot 300 liter. Douchen er kort na elkaar meerdere mensen, dan raakt de voorraad op. De warmtepomp warmt het vat daarna weer op, maar dat gaat langzamer dan bij een ketel en kan enkele uren duren. Heeft de boiler een elektrisch element dat bijspringt, dan kost dat warme water veel meer stroom dan water dat de warmtepomp zelf maakt.

Tegelijk wordt warm tapwater een steeds groter deel van de energievraag. In een goed geïsoleerde woning daalt de warmtevraag voor verwarming, maar er wordt net zoveel gedoucht als vroeger. Daarom loont het om juist bij een warmtepomp naar het tapwater te kijken.

Hoe een douche-wtw de boiler ontlast

Een douche-wtwDouche-warmteterugwinning: een warmtewisselaar in de douche-afvoer die warmte uit het wegstromende douchewater overdraagt aan het koude leidingwater. is een warmtewisselaar in de afvoer van de douche. Het douchewater stroomt nog met ongeveer 35 °C weg. Het koude leidingwater stroomt in tegenstroom door de wisselaar en neemt een deel van die warmte op. Bij een douchepijp-wtw stijgt het leidingwater van ongeveer 10 °C naar gemiddeld circa 27 °C. Bij de douchepijp-wtw's van Technea gaat de warmte via een dubbele scheiding over, dus douchewater en drinkwater komen niet met elkaar in contact.

Komt dat voorverwarmde water bij de douchemengkraan, dan hoeft de kraan veel minder heet water bij te mengen om op douchetemperatuur te komen. Een vereenvoudigd rekenvoorbeeld, met 55 °C uit de boiler en 38 °C onder de douche:

• Zonder douche-wtw komt koud water van 10 °C binnen. Ongeveer 62 procent van wat uit de douchekop komt, moet dan heet water uit de boiler zijn.
• Met douche-wtw komt voorverwarmd water van 27 °C binnen. Dan is nog maar ongeveer 39 procent heet water nodig.

Bij een douche van 9 liter per minuut haalt de kraan zo ongeveer 3,5 liter heet water per minuut uit de boiler, tegen ongeveer 5,6 liter zonder douche-wtw. In de praktijk hangt het verschil af van het type douche-wtw, het debiet, de aansluitwijze en de temperatuur in de boiler.

Technea rekende dit eerder door voor een huishouden met een warmtepomp, voor een douche van 9,2 liter per minuut en comfortklasse CW 3Comfortklasse voor warm tapwater (CW 1 tot en met CW 6). Hoe hoger de klasse, hoe meer warm water een toestel kan leveren.. Een boiler van 200 liter met de Shower HR Tube 2-21 Twin HE leverde 66 minuten douchetijd, een boiler van 300 liter zonder douche-wtw 64 minuten. Lees ook hoe snel een tapwaterboiler van 300 liter leeg is.

Wat betekent dit voor de boilerinhoud?

Als vuistregel rekent Technea met gemiddeld 40 liter warm water van 40 °C per persoon per dag. Zonder douche-wtw hoort daar ongeveer 50 liter boilerinhoud per persoon bij.

Met een douche-wtw heb je twee mogelijkheden. Je houdt dezelfde boiler en hebt langer warm water. Of je kiest een kleinere boiler en houdt hetzelfde comfort. Dat scheelt ruimte. Een kleiner vat heeft bovendien minder stilstandsverlies en kost minder energie om periodiek op te warmen tegen legionella.

Kies alleen een kleinere boiler na een berekening van het tapwatergebruik. Daarin tellen ook mee: een bad of een tweede badkamer die tegelijk gebruikt wordt, een regendouche met een hoog debiet, het vermogen van de warmtepomp en hoe snel die het vat weer opwarmt. Een douche-wtw helpt alleen bij douchen. Een bad vullen of afwassen haalt nog steeds evenveel warm water uit het vat.

Welke aansluitwijze kies je?

Het voorverwarmde water kan op drie manieren naar het tappunt. De keuze bepaalt hoeveel warmte de douche-wtw in de praktijk terugwint. In de whitepaper van Technea zijn de systeemrendementen berekend voor de Shower HR Tube 2-21 bij 9,2 liter per minuut:

• Gecombineerd: naar de koudwateraansluiting van de douchemengkraan én naar de boiler. Al het water dat je bij het douchen gebruikt, gaat door de wisselaar. Systeemrendement 61 procent.
• Alleen naar de douchemengkraan. Systeemrendement 37 procent.
• Alleen naar de boiler of het warmwatertoestel. Systeemrendement 38 procent.

Wil je vooral langer warm water uit de boiler, dan moet het voorverwarmde water bij de douchemengkraan uitkomen: gecombineerd of alleen naar de kraan. Gaat het alleen naar de boiler, dan kost het opwarmen minder energie, maar haalt elke douchebeurt nog evenveel heet water uit het vat.

Een douchepijp-wtw plaats je verticaal, in combinatie met een thermostatische douchemengkraan. Voorzie de drinkwaterzijde van een EA-terugstroombeveiligingEen controleerbare keerklep met geïntegreerde kogelkraan. Die voorkomt dat water terugstroomt in de drinkwaterleiding.. De buis moet in zijn geheel bereikbaar blijven en je isoleert hem niet. Plaats je voor het eerst een douche-wtw, gebruik dan de installatiehandleiding en de ISSO-kenniskaartenISSO is het kennisinstituut voor de installatiesector. De kenniskaarten 45, 46 en 47 gaan over de douche-wtw. 45, 46 en 47.

Welk type douche-wtw past?

Het type hangt vooral af van waar de badkamer ligt en hoeveel ruimte eronder is. Vergelijk rendementen alleen bij hetzelfde debiet: bij een hogere doorstroming ligt het rendement lager. Twijfel je, gebruik dan de keuzehulp douche-wtw of bekijk alle douche-wtw's.

Ook de warmtepomp telt mee in de keuze. Bij de meeste hybride warmtepompen maakt de cv-ketel het warme tapwater. De douche-wtw verlaagt dan vooral het gasverbruik voor douchen.

Douche-wtw in BENG en het energielabel

Sinds 1 januari 2021 moet nieuwbouw voldoen aan de BENG-eisen. Bestaande woningen krijgen sinds die datum een energielabel op basis van dezelfde rekenmethode, de NTA 8800De Nederlandse rekenmethode voor de energieprestatie van gebouwen. Gebruikt voor BENG en voor het energielabel.. In beide berekeningen is de douche-wtw een eigen installatieonderdeel.

BENG

BENG kent drie eisen. BENG 1 gaat over de energiebehoefte voor verwarmen en koelen; daar doet een douche-wtw niets aan. Op BENG 2, het primair fossiele energiegebruik, en BENG 3, het aandeel hernieuwbare energie, heeft een douche-wtw wel invloed, omdat warm tapwater daarin meetelt.

In de rekensoftware kies je een forfaitaire waarde of een productspecifieke waarde uit een kwaliteitsverklaringEen verklaring van BCRG waarmee je in de NTA 8800-berekening met de gemeten waarde van het product rekent in plaats van met een standaardwaarde.. De Shower HR Tube 1-21 heeft een gecontroleerde kwaliteitsverklaring van BCRG en staat in Uniec 3.0.

Technea rekende in januari 2022 twee woningen met een warmtepomp door, met en zonder douchepijp-wtw:

De uitkomst verschilt per woning en installatie. Reken het effect daarom per project door, met de waarde uit de kwaliteitsverklaring van het gekozen product.

Energielabel

Sinds 29 mei 2026 heeft het energielabel voor woningen een nieuw ontwerp. Op het label staat per installatie wat er aanwezig is, met adviezen om de woning te verbeteren. In het voorbeeldlabel van RVO staat de douche-wtw in het overzicht van installaties. Is er geen, dan luidt het advies: plaats een douche-wtw om de warmte van wegstromend douchewater opnieuw te gebruiken. Of een douche-wtw de woning ook een labelklasse hoger brengt, hangt af van de rest van de woning en de installatie. Meer over het nieuwe label lees je bij RVO. Laatst inhoudelijk gecontroleerd op 2 november 2026.

Documentatie voor adviseur en installateur

Op de productpagina's van de douchepijp-wtw's staan de stukken die je nodig hebt voor een bestek, een BENG-berekening of de uitvoering:

• Bestekteksten als pdf, .s01 en .OSF
• De Kiwa-verklaring en het Passive House-certificaat
• Het datablad van de 1-21, 1-21 HF en 1-17
• De installatiehandleiding
• Ontwerpbestanden voor Revit en IFC
• De keuzematrix douche-wtw's

Wil je weten wat een douche-wtw per jaar oplevert? Reken het na met de besparingstool douche-wtw.

Veelgestelde vragen