Slimme warmtepomp: wat is het en wat verandert er in 2027 en richting 2029?

Een slimme warmtepomp kan daarom communiceren met andere apparaten of een energiemanagementsysteem (EMS). Zo houdt de installatie rekening met beschikbare zonnestroom, energieprijzen of de belasting van het elektriciteitsnet.

Vanaf 2027 wil de overheid slimme warmtepompen extra stimuleren via de ISDE. Voor 2029 werkt het kabinet aan nieuwe regels voor slimme hybride warmtepompen. Beide zijn nog niet definitief.

Wat is een slimme warmtepomp?

Een app, een wifiverbinding of bediening op afstand maakt een warmtepomp nog niet slim in de zin van het energiesysteem. Een energieslimme warmtepomp wisselt informatie uit met andere apparaten of een EMS, bijvoorbeeld over:

• de opwek van de zonnepanelen;
• het elektriciteitsverbruik in de woning;
• actuele of verwachte energieprijzen;
• beschikbare opslagcapaciteit;
• de gewenste temperaturen;
• signalen van een energiemanagementsysteem.

Daar past de warmtepomp zijn werking op aan. Een woning kan bijvoorbeeld alvast wat worden opgewarmd vóór een duur of druk moment op het net, of warm tapwater wordt gemaakt als er veel eigen zonnestroom is. Het gaat dus om flexibiliteit: warmte maken op het moment dat dat energetisch het gunstigst is, zonder dat het comfort eronder lijdt.

Welke standaarden en protocollen kom je tegen?

Rond slimme warmtepompen vallen veel termen. Ze hebben niet allemaal dezelfde functie, en niet allemaal tellen ze mee voor de voorgenomen ISDE-bonus.

RVO noemt voor de voorgenomen bonus specifiek EEBus, S2 en Matter. Uiteindelijk bepaalt de meldcodelijst van RVO welke warmtepompen voor de bonus in aanmerking komen.

Let op: een warmtepomp die via Modbus, SunSpec of SG-Ready slim kan worden aangestuurd, valt daarmee nog niet automatisch onder de voorgenomen ISDE-bonus voor 2027.

Wat verandert er in 2027?

RVO heeft voor de ISDE vanaf 1 januari 2027 verschillende wijzigingen aangekondigd. Die zijn nog voorgenomen: de definitieve regeling volgt nog.

• Minder subsidie per kW. Voor lucht/water-warmtepompen daalt het bedrag van € 225 naar € 120 per kW. Het startbedrag blijft € 1.025.
• Bonus voor een slimme warmtepomp. Eenmalig € 200 voor een warmtepomp die via EEBus, S2 of Matter met andere apparaten kan communiceren.
• Hogere bonus voor A+++. De bonus voor energielabel A+++ stijgt van € 200 naar € 250.
• Overgangsregeling. Koop je uiterlijk 31 december 2026 en wordt de warmtepomp in 2027 geïnstalleerd, dan geldt onder voorwaarden nog € 225 per kW. Je moet de aankoop in 2026 kunnen aantonen, en de nieuwe slimme bonus en de hogere A+++-bonus krijg je dan niet.

Rekenvoorbeeld van RVO

Een slimme lucht/water-warmtepomp van 4 kW met energielabel A+++, volgens de voorgenomen regeling voor 2027:

En wat verandert er richting 2029?

Het kabinet wil dat bij vervanging van een cv-ketel vanaf 2029 een slimme hybride warmtepomp de nieuwe standaard wordt, voor woningen die niet op een warmtenet zijn of worden aangesloten. Daarnaast is het voornemen dat nieuw geïnstalleerde hybride warmtepompen vanaf dat moment slim moeten zijn. Waar een volledig elektrische warmtepomp goed toepasbaar is, noemt de overheid die stap uitdrukkelijk als logisch alternatief.

Dit is een plan. De precieze regels en uitzonderingen worden nog uitgewerkt.

Waarom moet de warmtepomp slim worden?

Een warmtepomp gebruikt relatief veel elektriciteit, maar hoeft niet op elk moment evenveel vermogen te vragen. Een goed geïsoleerde woning en het verwarmingssysteem houden warmte een tijd vast, dus de warmtepomp kan soms eerder of later verwarmen.

Dat wordt extra interessant als de ACM vanaf 1 januari 2029 volume- en tijdsafhankelijke nettarieven invoert voor aansluitingen tot en met 3x80 ampère. Volgens het huidige ontwerp gaat ongeveer twee derde van het transporttarief afhangen van hoeveel stroom je gebruikt én wanneer. De ACM noemt zelf als voorbeeld: verwarm je huis met een warmtepomp vóór de piekuren. Het is nog een ontwerpbesluit; de consultatie loopt tot en met 18 november 2026.

Wat is NTA 8171?

In oktober 2026 is NTA 8171:2026 Slimme warmtepompen gepubliceerd. Deze Nederlandse Technische Afspraak beschrijft eisen voor slimme warmtepompinstallaties die op het laagspanningsnet zijn aangesloten, met maximaal 70 kW thermisch vermogen. Ze geldt voor ruimteverwarming, warm tapwater en ruimtekoeling, ongeacht de warmtebron of het afgiftesysteem.

Het doel is dat warmtepompinstallaties op een gestandaardiseerde manier reageren op informatie uit het energiesysteem. Dat geeft fabrikanten, installateurs, netbeheerders en energieleveranciers een gezamenlijke technische basis. Een NTA is een afspraak, geen wet.

Wat kan de MIRA-regeling van Ovum?

In een Ovum-installatie is MIRA de centrale regeling. MIRA koppelt de warmtepomp aan het afgiftesysteem, de CubeSpeicher, de verwarmingszones en de zonnepanelen.

Zonnestroom benutten

MIRA leest het overschot aan zonnestroom uit via de Ovum PV Watch of via het merkonafhankelijke SunSpec-protocol. Is er zonnestroom over, dan past MIRA het vermogen van de warmtepomp daarop aan en slaat de energie op als warmte in de CubeSpeicher of het warm water.

Vooruitkijken naar het weer

MIRA gebruikt live weerdata voor de locatie, zodat de regeling vooruit kan plannen in plaats van alleen te reageren op de temperatuur van nu.

Koppelingen, monitoring en service op afstand

• bediening via telefoon, tablet en computer;
• temperaturen, bedrijfsuren en systeemgegevens op afstand uitlezen;
• automatische software-updates;
• tot acht apart regelbare verwarmings- of koelcircuits;
• SG-Ready;
• koppeling met gebouwbeheer via Modbus TCP/RTU of een 0–10 V-stuursignaal.

Komt Ovum in aanmerking voor de slimme ISDE-bonus?

Dat kunnen we op dit moment nog niet bevestigen. De documentatie van Ovum en Technea bevestigt onder meer SunSpec, Modbus, SG-Ready en de PV Watch. RVO noemt voor de voorgenomen bonus vanaf 2027 EEBus, S2 of Matter. Of de Ovum-warmtepompen en MIRA daarvoor een extra interface of software krijgen, bevestigen we zodra Ovum dat doet en de nieuwe meldcodelijst van RVO er is.

Slim verwarmen begint bij het afgiftesysteem

Slimme aansturing werkt het best als je naar de hele installatie kijkt, niet alleen naar de warmtepomp. Een warmtepomp werkt efficiënt als het afgiftesysteem met een lage aanvoertemperatuur genoeg warmte levert, bijvoorbeeld met:

• vloerverwarming, ook in een dunne droogbouwvariant zoals Variokomp;
• wandverwarming;
• klimaatplafonds en klimaatwanden;
• geschikte lagetemperatuurconvectoren.

Een woning met zo'n afgiftesysteem slaat bovendien wat warmte op in vloeren, wanden en andere bouwmassa. Ook een buffervat zoals de CubeSpeicher geeft, afhankelijk van het systeemontwerp, thermische flexibiliteit. De warmtepomp hoeft dan niet precies op het moment warmte te maken waarop de woning die gebruikt. Zo verschuif je de warmteproductie makkelijker naar een moment met veel eigen zonnestroom of een gunstiger tarief.

Veelgestelde vragen